(Sclerosis multiplex - SM) Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą, powoli postępującą chorobą ośrodkowego układu nerwowego, w przebiegu której dochodzi do odcinkowego zniszczenia mieliny, tłuszczowej osłonki otaczającej włókna nerwowe. Następnie w miejscu rozpadu mieliny powstaje rodzaj blizny (stwardnienie). Proces dotyczy osłonek mielinowych rdzenia kręgowego i mózgu. Z czasem opisane zmiany powodują zaburzenie przewodzenia impulsów nerwowych, a to z kolei jest przyczyną takich objawów, jak drętwienie i drżenie kończyn, niedowłady, zaburzenia koordynacji, chodu, oddawania moczu i stolca, a u mężczyzn także impotencji. Dochodzi też do pogorszenia wzroku lub słuchu, a niekiedy do zaburzenia pamięci, orientacji i trudności w mówieniu. W przebiegu choroby występują okresy poprawy (remisje), kiedy objawy zmniejszają się lub nawet cofają, oraz okresy pogorszenia (rzuty), kiedy objawy narastają oraz pojawiają się nowe. Wśród chorych jest dwa razy więcej kobiet. Przyczyna choroby nie jest znana. Niektórzy naukowcy przypuszczają, że choroba może być wynikiem zakażenia tzw. powolnym wirusem, inni sądzą, że jest chorobą autoimmunologiczną, w przebiegu której układ odpornościowy atakuje własne zdrowe tkanki. Są też i tacy, którzy uważają, że w powstawaniu SM bierze udział wiele czynników, m.in. podatność genetyczna. Badania diagnostyczne Nie istnieje jedno badanie pozwalające postawić rozpoznanie stwardnienia rozsianego. Do ostatecznej diagnozy dochodzi się poprzez wykluczanie innych możliwych przyczyn choroby. Badania obejmują analizy krwi i moczu oraz szczegółowe badanie neurologiczne. Niekiedy jest także konieczne badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. W miarę postępu choroby wykonuje się także badanie rezonansu magnetycznego w celu wykazania lokalizacji zmian.